Driekwart heeft ook al stappen gezet om hun huis zuiniger te maken. Maar vraag door naar wát ze precies gedaan hebben, en je ziet een opvallend patroon. Led-lampen, dubbel glas, een slimme meter. Allemaal maatregelen die relatief weinig kosten en geen ingrijpende verbouwing vragen. De echte gamechangers, denk aan een warmtepomp of thuisbatterij, staan nog vooral op het verlanglijstje. Dat blijkt uit het trendonderzoek What’s Happening Energy van Ruigrok onderzoek en advies.
Zorgen over energie? Valt mee
Opvallend: Nederlanders maken zich niet overdreven veel zorgen over de beschikbaarheid van energie in de toekomst. Slechts 28% maakt zich hier veel of heel veel zorgen over. Bijna de helft (45%) zit in het neutrale midden, en 24% maakt zich juist weinig zorgen (uitgevraagd voor start oorlog in Midden-Oosten).
Tegelijkertijd vindt 75% het wel belangrijk om thuis energie te besparen. Die combinatie is interessant: de urgentie om te besparen komt blijkbaar niet zozeer voort uit angst voor schaarste, maar uit andere motieven. De top 3 redenen die mensen noemen om hun huis energiezuiniger te maken: geld besparen, het milieu, en stijgende energieprijzen.
De kloof tussen wens en werkelijkheid
Als we kijken naar wat mensen al gedaan hebben versus wat ze nog willen doen, zien we twee verschillende lijstjes.
- Wat Nederlanders al gedaan hebben: dubbel of driedubbel glas, led-lampen, isolatie, slimme meter, energiezuinige cv-ketel, zonnepanelen.
- Wat op de wishlist staat: thuisbatterij, (hybride) warmtepomp, zonnepanelen, airco met buitenunit, slimme thermostaat, isolatie.
Het verschil springt in het oog. De maatregelen die mensen al genomen hebben, zijn grotendeels laagdrempelig: een slimme meter wordt vaak gratis aangeboden, led-lampen koop je bij de supermarkt voor relatief weinig geld, en dubbel glas zit in veel woningen al standaard. De wishlist daarentegen bevat de duurdere, ingrijpendere oplossingen.
Waarom de wishlist een wishlist blijft
Die kloof tussen gedaan en gewenst is niet toevallig. Gedragsonderzoek laat keer op keer zien dat mensen geneigd zijn om te kiezen voor maatregelen met lage instapdrempels: weinig risico, directe controle, overzichtelijke kosten. Led-lampen vervangen voelt behapbaar. Een warmtepomp van enkele duizenden euro’s vraagt om een heel ander soort beslissing: commitment voor de lange termijn, onzekerheid over terugverdientijd, afhankelijkheid van subsidies.
De belangrijkste reden die mensen noemen om niet bezig te zijn met het energiezuinig maken van hun woning bevestigt dit: het is te duur. Dat antwoord staat met afstand bovenaan, gevolgd door praktische belemmeringen zoals beslissingen die via een VvE of verhuurder moeten, of het simpelweg niet mogen aanpassen van de woning van VVE of verhuurder.
Wat betekent dit?
De cijfers schetsen een dubbel beeld. Enerzijds is er brede steun voor energiebesparing en hebben veel Nederlanders al stappen gezet. Anderzijds blijven de grotere verduurzamingsmaatregelen voor velen een brug te ver.
Voor organisaties die werken aan de energietransitie zitten hier concrete aanknopingspunten. De motivatie is aanwezig, 50% van de Nederlanders is van plan om de komende twee jaar nog stappen te zetten. Maar motivatie alleen is niet genoeg. Wie mensen wil bewegen naar warmtepompen en thuisbatterijen, zal ook de context moeten veranderen: financiële onzekerheid wegnemen, terugverdientijd inzichtelijk maken, het subsidieproces vereenvoudigen. Niet nog een folder over waarom verduurzamen goed is, maar praktische oplossingen voor de drempels die mensen nu ervaren.
Over het onderzoek
What’s Happening Energy is onderdeel van onze What’s Happening-serie, waarin Ruigrok periodiek onderzoekt hoe Nederlanders denken en doen op specifieke thema’s. Dit onderzoek is uitgevoerd onder een representatieve steekproef van 696 Nederlandse huishoudens, zowel huurders als kopers. De datacollectie vond plaats tussen 29 januari en 12 februari 2026.
