Nu de eerste twee weken van de Black Friday-periode achter de rug zijn, ziet KPN een sterke toename van het aantal verdachte websites dat door zijn beveiligingsdiensten wordt geblokkeerd. In de afgelopen weken is het aantal blokkades met bijna 80 procent gestegen. Onder de geblokkeerde websites bevinden zich opvallend veel ‘nepwebshops’. KPN waarschuwt consumenten daarom juist nu extra alert te zijn op online oplichting.
De stijging begon al in september en zet door in de aanloop naar Black Friday. Het aantal blokkades liep op van ongeveer 18,5 miljoen in augustus naar 24 miljoen in september en 33 miljoen in oktober. Ook andere veiligheidsdata van KPN bevestigen het beeld: het aantal gefilterde domeinen lag de afgelopen maand circa 20 tot 25 procent hoger dan een jaar geleden. Deze verdachte domeinen worden afgeschermd voor consumenten die hun veiligheid hebben aangezet.
Black Friday is allang niet meer één dag
Black Friday valt dit jaar op 27 november, maar de koopjesperiode is al weken bezig. Winkels beginnen steeds eerder met aanbiedingen en spreiden acties uit over een langere periode. Daarmee ontstaat ook een langere periode waarin criminelen kunnen inspelen op de zoektocht naar aanbiedingen en de tijdsdruk die daarbij hoort.KPN verwacht bovendien dat het verhoogde dreigingsniveau niet direct na Black Friday verdwijnt. Veiligheidsdata over vorig jaar laat zien dat frauduleuze shoppingwebsites in november sterk toenamen en ook in december op een hoog niveau bleven, met uitschieters richting de jaarwisseling. Ook F-Secure waarschuwt dat frauduleuze shoppingwebsites het hele jaar voorkomen, maar rond Black Friday en Cyber Monday vaker opduiken.
“Nu de eerste weken van de Black Friday-periode achter ons liggen, zien we hoe sterk het aantal blokkades is opgelopen. En we weten uit eerdere jaren dat het risico niet verdwijnt zodra Black Friday voorbij is. Daarna volgen direct de aankopen voor Sinterklaas en kerst. Consumenten zijn wekenlang op zoek naar aantrekkelijke aanbiedingen en criminelen proberen daar misbruik van te maken. Daarom waarschuwen we juist nu: blijf alert en zorg dat de bescherming die je al tot je beschikking hebt ook daadwerkelijk aanstaat,” zegt Marieke Snoep, lid van de Raad van Bestuur en verantwoordelijk voor de Consumentenmarkt bij KPN.
AI maakt nepwebshops overtuigender
Tegelijkertijd wordt het voor criminelen eenvoudiger om snel professioneel ogende nepwebshops te bouwen. Met generatieve AI kunnen productteksten, afbeeldingen en advertenties in korte tijd worden gemaakt. Daardoor wordt het lastiger om alleen aan het uiterlijk van een website te beoordelen of een webshop betrouwbaar is.Ook vertrouwde signalen bieden niet altijd zekerheid. Zo betekent het bekende slotje in de browser alleen dat de verbinding met een website versleuteld is, niet dat de partij achter de website betrouwbaar is. KPN waarschuwt consumenten daarom niet alleen op dergelijke uiterlijke kenmerken af te gaan.
“Geloofwaardigheid is alles bij online oplichting. Met AI bouwen cybercriminelen niet alleen een nepwebshop, maar een compleet bedrijf na, inclusief werkende chatbot en overtuigende klantenservice. Een professionele uitstraling zegt daardoor steeds minder over betrouwbaarheid”, zegt cybersecurityexpert Dave Maasland, CEO van ESET Nederland. Zijn advies: onderzoek de webshop, zoek onafhankelijke ervaringen en vraag vrienden of zij de winkel kennen. Durf bij twijfel hulp te vragen. Controleer of er meldingen bekend zijn bij de politie of laat de link controleren door een betrouwbare linkchecker. “Oplichters willen dat je haast maakt. Even rust inbouwen kan je een hoop ellende besparen.”
KPN: zet beschikbare bescherming aan
KPN roept klanten op om naast zelf alert te blijven ook te controleren of de veiligheidsdiensten die zij tot hun beschikking hebben daadwerkelijk zijn geactiveerd. Dat kan eenvoudig via MijnKPN.Zo kunnen klanten het malwarefilter activeren. Dit helpt voorkomen dat bekende schadelijke websites worden bezocht. Daarnaast kunnen klanten antivirusbescherming gebruiken om hun apparaten te beschermen tegen virussen, malware en andere digitale dreigingen. Met de campagne Beter Beschermd maakt KPN-klanten bewust van de veiligheidsdiensten die bij hun abonnement beschikbaar zijn. Inmiddels hebben meer dan één miljoen KPN-klanten hun inbegrepen veiligheidsdiensten geactiveerd.
KPN adviseert consumenten de komende weken daarnaast:
- wees kritisch bij aanbiedingen die te mooi lijken om waar te zijn;
- controleer bij een onbekende webshop het webadres en de verkoper;
- wees voorzichtig met links naar aanbiedingen via sociale media, e-mail en berichten;
- laat je niet onder druk zetten door meldingen dat een aanbieding bijna verloopt of een product nog maar beperkt beschikbaar is;
- activeer beschikbare beveiligingsdiensten die helpen bekende schadelijke websites en malware te blokkeren.

